Bilgisayarın açılmasıyla birlikte bir yarış başlıyor gibi oluyor bazen. Discord, oyun istemcisi, güncelleme aracı, bulut depolama, yazıcı yazılımı... Daha masaüstüne bakamadan sağ altta bir sürü şey beliriyor. İnsan da haklı olarak hepsini kapatmak istiyor.

Fakat burada küçük bir tuzak var: başlangıçta çalışıyor olması, o uygulamanın gereksiz olduğu anlamına gelmiyor. Windows'un gösterdiği "yüksek etki" ibaresi de tek başına suç delili değil. O sadece programın açılış süresine kayda değer bir yük bindirdiğini söylüyor.

Önce listeye bakalım

Windows 11'de Ayarlar > Uygulamalar > Başlangıç yolundan hangi uygulamaların otomatik açıldığını görebiliyoruz. Daha ayrıntılı bakmak isteyenler için Ctrl + Shift + Esc ile açılan Görev Yöneticisi'nin Başlangıç uygulamaları sekmesi de var. Microsoft'un kendi başlangıç uygulamaları rehberi iki yolun da ne yaptığını açıkça anlatıyor.

İlk bakılacak ölçüt uygulamanın adı değil, günlük kullanımda gerçekten gerekli olup olmadığıdır. Her gün kullanılan bir yedekleme aracı başlangıçta kalabilir. Bir oyun launcher'ı ise oyuna girilmeyen günlerde çoğu kişi için bir katkı sunmaz.

Genelde kapatılabilecekler

Oyun istemcileri, sohbet uygulamaları, müzik uygulamaları, tarayıcının kendi arka plan yardımcıları ve nadiren kullandığınız güncelleme araçları çoğu bilgisayarda başlangıçta olmak zorunda değil. Bunları devre dışı bırakmak programı silmez; yalnızca Windows açılırken otomatik başlamasını engeller. İhtiyaç olduğunda normal şekilde açılırlar.

Burada özellikle "genelde" diyorum. Mesela bulut yedeklemesini yalnızca bilgisayar boşta iken yapacak şekilde ayarladıysanız, onu kapatmak alışkanlığınızı bozabilir. Herkesin listesi aynı görünse de kullanım biçimi aynı değil.

Elinizi daha temkinli tutmanız gerekenler

Antivirüs, touchpad kısayolları, ses sürücüsü yardımcıları, ekran kartı paneli ya da şirket bilgisayarındaki güvenlik/yönetim uygulamaları biraz daha dikkat istiyor. Adını tanımadığınız bir girdiyi "kesin virüstür" diye kapatmak da, her şeyi açık bırakmak da iyi bir yöntem değil.

Şüpheli bir program varsa önce adını aratmak, kurulu uygulamalar listesinden kontrol etmek ve gerekirse Defender ile tarama yapmak daha mantıklı. Microsoft'un Autoruns aracı daha derindeki başlangıç noktalarını da gösteriyor ama ilk temizlik turu için şart değil. Kayıt defteri ve servisler tarafına sırf hızlanmak uğruna dalmak, kısa yoldan daha büyük bir uğraşa dönüşebiliyor.

Küçük bir düzen, daha sakin bir açılış

Başlangıç listesini bir kere temizleyip unutmak yerine birkaç ayda bir gözden geçirmek yeterli. Yeni kurulan programlar kendilerini listeye eklemeyi seviyor. O sırada gerçekten ihtiyacınız olmayanları ayıklarsanız açılış süresi kadar masaüstündeki gürültü de azalıyor.

Her şeyi kapatmaya çalışmayın. Bilgisayarın açılır açılmaz neye hizmet ettiğini bilmediğiniz şeylerle dolu olması can sıkıcı, ama çözüm de körlemesine makas atmak değil.